Hoe de jobcoach het verschil kan maken voor kandidaten én werkgevers

Mijn naam is Surrender Chakauri en ik ben jobcoach bij Caprisma. Kort samengevat begeleid ik mensen die ondersteuning nodig hebben bij het vinden van een werkplek. En als die werkplek eenmaal gevonden is, begeleid ik de kandidaat én de werkgever om de plek zodanig passend te maken, dat er een duurzame werkplek ontstaat voor de kandidaat.

Wat ik als jobcoach concreet doe, is de wensen en mogelijkheden van de cliënt in kaart brengen. Ook kijk ik naar wat de kandidaat nodig heeft om een goede match te kunnen zijn. Niet alleen met het bedrijf of de functie, maar ook met alle betrokkenen, zoals de leidinggevende en collega’s. Als jobcoach vind ik het belangrijk dat er een goede klik is met een cliënt. Met als uitgangspunt dat we allemaal mensen zijn. De kandidaten die wij begeleiden zijn mensen met een eigen persoonlijkheid en karakter. Dat moet wel bij elkaar passen. Daarom vind ik het bij aanvang van een traject belangrijk om te kijken; vind ik aansluiting bij deze persoon en wat heb ik deze cliënt te bieden. Als mens en als professional. Ik kijk dus niet zo zeer naar iemands problematiek, maar naar het type mens. Omdat het bij een begeleidingstraject meestal gaat om een langdurige samenwerking van twee jaar of langer, vind ik het belangrijk dat de cliënt zich goed voelt bij onze samenwerking en dat hij of zij denkt; met deze persoon kan ik een vertrouwensband opbouwen.

 

Zelfredzaamheid ontwikkelen

Tijdens de begeleiding sta ik naast de kandidaat. Ik kijk en denk met hem of haar mee. Op basis van de informatie die ik zo opdoe, probeer ik de cliënt te adviseren en te coachen. Altijd vanuit het standpunt dat het draait om de cliënt. Die moet het uiteindelijk zelf gaan doen en een stuk zelfstandigheid en zelfredzaamheid weten te ontwikkelen. Niet alleen op de werkplek, maar ook gedurende onze samenwerking. De kandidaat moet een gevoel krijgen van: ‘hé, ik kan het ook zelf.’ Dat besef is zo’n groot en belangrijk goed. En dat mis ik bij veel kandidaten. Wat ik zie is dat zij zich juist afhankelijk maken van anderen. Als ik dat signaleer, probeer ik de kandidaat te laten zien dat hij zelf zo veel in zijn mars heeft. Ook laat ik een stuk van mezelf zien. Bijvoorbeeld door de cliënt te vertellen dat ik ook niet altijd de persoon was die ik nu ben. Dat ik ook gevormd ben door ervaringen die ik heb opgedaan en door de mensen die ik ben tegengekomen in mijn leven.

 

Denken in mogelijkheden

Vaak moet ik mensen stimuleren in het geloof in zichzelf en de cliënt leren zelf verantwoordelijkheid te nemen voor zijn leven, door zelf de touwtjes in handen te nemen. Dat geldt zowel voor iemands werkzame leven als voor het privéleven van de cliënt. Soms spelen er zaken in iemands privéleven die doorwerken tijdens het werk. Bijvoorbeeld wanneer een cliënt die maximaal 16 uur per week kan werken door een lichamelijke beperking, zelf aan de norm van 40 uur wil voldoen. De redenatie die ik dan vaak hoor is: ‘De omgeving verwacht dit van mij, dus ik probeer me daaraan te conformeren.’ Wat vervolgens leidt tot overbelasting van de cliënt en van zijn omgeving doordat de cliënt moeite heeft met het aangeven van de eigen grenzen. Uiteindelijk kan zo’n situatie leiden tot uitval op het werk. En dat is precies wat we willen voorkomen. In zo’n geval probeer ik iemand heel praktisch te benaderen. Goed luisteren naar de cliënt, maar ook kunnen zien wat iemand nodig heeft.Daarbij is niet de stoornis of beperking leidend, maar kijk ik ook naar het karakter van die persoon. Ik praat nooit in termen van ‘ADHD-er’ of ‘Autist‘. We hebben het over mensen die een bepaalde ondersteuning nodig hebben. Als je weet wat iemand kan en nodig heeft, is het veel makkelijker om een passende werkplek te vinden dan wanneer je in onmogelijkheden gaat denken.

 

Zelfkennis en -acceptatie

Vaak denken kandidaten ‘Als ik niet voldoe aan de norm, dan ben geen volwaardig mens’. Dan vraag ik: ‘Hoezo niet’? Die zelftwijfel vind zijn oorzaak in een gebrek aan eigenwaarde en zelfvertrouwen. Maar het zegt ook iets over hoe goed de kandidaat zichzelf kent. Want waarom zou iemand geforceerd moeten veranderen omdat hij zichzelf bekijkt door de bril van ‘de maatschappij’ en dat beeld vervolgens projecteert op zichzelf. Dat is wat ik vaak tegenkom. ‘Waarom zou je dat doen?’ vraag ik dan. ‘Zijn jouw wensen en behoeften soms minder belangrijk dan die van een ander?’ Dan zie je vaak dat het kwartje ineens valt.’ Jezelf leren kennen én accepteren is de kern in dit soort processen. Vooral bij deelnemers van rond de vijfentwintig jaar of ouder. Die praten vaak al in de verleden tijd over zichzelf. Zo van: ‘Toen is dit of dat bij mij geconstateerd en daarom ben ik nu waar ik ben.’ Dan praten ze over een periode van acht of soms wel tien jaar geleden. Als ik dan vraag: ‘Dat was toen, maar waar sta jij nu, anno 2018’? Dan hoor je vaak dat die persoon intussen een nieuwe vaardigheid heeft geleerd, gegroeid is of sterker is geworden op een bepaald vlak.

 

Kijken naar de toekomst

Wat ik cliënten wil laten zien, is dat ze zich niet hoeven laten bepalen en beperken door wat hen in het verleden is overkomen. Dan merk ik dat cliënten hun ogen openen. Zo van: ‘Ja, ik ben inderdaad gegroeid, en misschien kan ik nog wel verder groeien.’ Wat ik cliënten wil meegeven is het gevoel van: Je mag er zijn. En het is niet erg dat je ‘maar’ 16 uur per week werkt. Want als je naast je werk ook nog andere activiteiten kunt ontplooien, waar je misschien ook andere mensen blij mee maakt, hoe mooi is dat? Dan heb je dubbele winst geboekt. Want het leven draait uiteindelijk niet alleen om werken.’

 

Ook hulp nodig?

In de volgende blog vertel ik hoe ik werkgevers leer hoe zij de begeleiding van de kandidaat kunnen overnemen als mijn werk als jobcoach erop zit. Heeft u een cliënt die nú jobcoaching nodig heeft? Neem dan gerust contact met ons op, dan kijken we samen wat we kunnen doen.